در واقع ، اديانِ تحريف‌شده و عقايد موهوم ، ابزارهايى براى سلطهء زر و زور بر انسان شده بودند و اين ، واقعيتى است كه تاريخ قبل از اسلام نيز آن را تأييد مىكند . بعثت مبارك پيامبر صلى الله عليه و آله ، آغاز عصر علم بود . اساسىترين مسئوليت ايشان ، مبارزه با خرافات و تحريفات و روشن كردن حقايق براى مردم بود . پيامبر صلى الله عليه و آله ، خود را براى مردم ، همچون پدرى مىدانست كه آنان را مىپرورانَد و آموزش مىدهد . ايشان مىفرمود : إنَّما أنَا لَكُم مِثلُ الوالِدِ اعَلِّمُكُم . « 1 » در واقع ، من براى شما همچون پدرى هستم كه به شما مىآموزم . پيامبر خدا ، نبوّت خود را پديده‌اى منطبق با موازين عقلى و علمى معرّفى مىكرد كه اگر دانشمندان ، در صدد شناخت آن برآيند ، مىتوانند به سادگى راستگويىاش را در بارهء ارتباط او با مبدأ هستى درك كنند . « وَ يَرَى الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ الَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ هُوَ الْحَقَّ . « 2 » كسانى كه به ايشان علم داده شده ، آنچه را از سوى پروردگارت بر تو نازل شده ، حق مىدانند » . پيامبر صلى الله عليه و آله نيز مردم را از پيروى هر آنچه علم ، آن را تأييد نمىكند ، به شدّت بر حذر مىداشت و اين آيه را براى آنان تلاوت مىفرمود : « وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ . » « 3 » و چيزى را كه بِدان علم ندارى ، دنبال مكن » . با عنايت به اين مقدّمه ، آشكار مىشود كه آنچه در حديثِ « ضرورت شناخت امام هر عصر » مورد نظر است ، فراتر از يك مسئلهء فردى است و تنها اين نيست كه

--> ( 1 ) . مسند ابن حنبل : ج 3 ص 53 ح 7413 ، سنن النسائى : ج 1 ص 38 ، سنن ابن ماجة : ج 1 ص 114 ح 313 . ( 2 ) . سبأ : آيهء 6 . ( 3 ) . اسرا : آيهء 36 .